Abubuwa 3 Da Ya Kamata Ku Sani Game da Nahum

Littafin Nahum bai sauƙaƙa karatu ba. Duk da cewa saƙon hukunci da ya bayar a kan Assuriya ya nuna cewa Allah ba zai bar zunubi ya yi nasara ba, yana iya zama da wahala a fahimci cikakken bikin littafin game da faɗuwar Nineveh ko kuma a fahimci yadda mayar da hankali kan hukunci akai-akai ya haɗu da bishara. Waɗannan da wasu batutuwa masu fassara za a iya magance su idan masu karatu suka tuna da waɗannan abubuwa uku.

1. Bishara ce ke zama ginshikin fahimtar sakon Nahum (Nah. 1:2–8).

Babban sashe na farko, Nahum 1:2–8, yana da salon magana mara kyau. Nahum ya ɗauka cewa duk ɗan adam, ba Assuriyawa kawai ba (waɗanda ba a ambace su a wannan sashe ba), suna fuskantar cikakkiyar adalcin Allah (Nah. 1:2–3, 5–6, 8). Saboda haka labari ne mai daɗi ƙwarai cewa Allah shi ma “ƙarfi ne a ranar wahala” wanda ke ba da “mafaka” daga wannan hukunci ga waɗanda suka dogara ga rahamarSa (Nah. 1:7).

An sanya shi kamar yadda yake a farkon littafin, wannan sashe yana aiki a matsayin mabuɗin fassara ga abin da ke biye a sauran littafin. Zunubin da ya gabata na Yahuza, shawarar Allah mai alheri don kawo ƙarshen wahalarsa (Nah. 1:12), da guguwar hukunci da za ta faɗa wa Assuriya duk misalai ne na aikin Allah na shari’a da ceto mai ɓangarori biyu. Bugu da ƙari, duk da cewa Assuriya ta ci gaba da mulkin Gabas ta Tsakiya da ba za a iya tsayawa ba, gami da Mulkin Arewacin Isra’ila ƙasa da ƙarni ɗaya kafin Nahum, shiga tsakani na Allah zai nuna cewa ikirarin daular na iko ƙarya ne, kamar yadda ikirarinta na cewa allolinta sun sa wannan iko ya yiwu.

2. Assuriya ba babban maƙiyin Allah ba ne.

Ko da yake Nahum ya yi magana mai karfi a kan Assuriya, musamman birnin Nineba wanda shi ne babban birninta, ba dukan mutane Assuriya ne suka shiga muguntar da kasar ta yi ba.  Wasu ne daga cikin yan kasar Isra’ilawa da aka ci da yaki. Hakika, littafin ya ci gaba da mai da hankali kan sarakunan Assuriya (Nah. 1:11, 14), rundunonin sojoji (yawancin Nah. 2), da sauran waɗanda ke da hannu a cikin shirinta na cin zarafi da ɗaukaka kai, kuma ya bayyana cewa hukuncin Allah zai faɗi a kansu musamman. Ga sarakuna kamar Esarhaddon (wanda ya yi mulki daga 681–669 kafin haihuwar Annabi Isa), waɗanda suka kira kansu “sarkin duniya … mafi girma cikin dukkan masu mulki” kuma suka dogara ga “manyan alloli” kamar Marduk da Nabu, Ubangiji kawai yana cewa, “Kai ba shi da muhimmanci” (Nah. 1:14), kuma ya sa hakan ya faru. Hukuncin Allah a kan Assuriya a matsayin daular ɗanɗano ne na hukuncinsa a kan “Babila” na littafin Ru’ya ta Yohanna, wanda ba wai kawai yake wakiltar Roma ba, har ma da Babila da Nineveh da ke gabanta, da kuma dukkan ikon ɗan adam bayanta waɗanda ke da alaƙa da tashin hankali, sadaukarwa ga abin duniya, da kuma ɗaukaka kai da Allah ke yi wa kansa (Ru’ya ta Yohanna 17-18).

3. Allah zai kayar da dukkan maƙiyansa kuma ya ceci mutanensa gaba ɗaya.

Da Allah bai yi niyyar ceton masu zunubi cikin yardar rai da alheri ba, halakar dukkan maƙiyansa da zai sa kowa ya fuskanci hukunci da mutuwa (Romawa 5:12-14). Abin mamaki, alherin Allah ya shiga duniya wadda ta sadaukar da kanta ga fahimtar kanta bisa ga sharuɗɗanta, ko a zamanin mulkin mallaka na Assuriya tun da daɗewa ko wasu nau’ikan tawaye ga Allah a yanzu.

Dangane da ikon zunubi, shari’a da ceto dalili ne na farin ciki. Lokacin da mugunta da waɗanda ke yin ta suka faɗi, waɗanda abin ya shafa za su yi farin ciki da adalci (Nah. 3:19; Ru’ya ta Yohanna 19:1–5). Hakazalika, waɗanda suka sami ceton Allah cikin farin ciki suna murnar alherinsa da jinƙansa a gare su (Nah. 1:15) kuma suna sa ran cikar manufar cetonsa (Nah. 2:2).

Muna zaune a cikin kwanakin ƙarshe da suka riga suka fara – ba tukuna ba, saƙon Nahum yana kira ga masu bi da su ci gaba da amincewa da alkawuran Allah kuma su wargaza rikice-rikicen duniya na gaskiyar Allah. Kamar yadda Nahum ya fallasa yanayin bauta wa kai da lalata kai na mulkin mallaka na bauta wa gumaka na Nineveh, ya kamata Kiristoci su yi suka ga nau’ikan da mutane, ƙungiyoyi, da al’adu gaba ɗaya ke kwace ikon Allah wajen bayyana ɗan adam a matsayin mai mulkin kansa, ba tare da sanin Allah na asali ba, kuma cikakken ikon cimma cikakkiyar farin ciki da kansa. Nahum kuma yana kira ga masu bi su sake tunani game da abubuwan da mutane ke dauka a matsayin mafi muhimmanci amma na dan lokaci ne, ko dukiya, matsayi a cikin al’umma, nuna kanka a matsayin mai tsarki fiye da wasu, to tara iko. Waɗannan gumakan kawai ne—an halicce su ne ta hanyar ɗan adam, ba za su iya ceto ko gamsar da su ba, kuma an riga an nuna su ba su da ƙarfi (Nah. 1:13). Sukar da Nahum ya yi bisa ga bishara game da mulkin mallaka na Assuriya ya nuna wa masu karatunsa yadda za su yi nazarin al’adu dangane da aikin Allah na hukunci da ceto, don haka yana taimakawa wajen shirya masu bi don shaida mai tasiri. Hakanan yana kare mu daga ruɗewa da alkawuran duniya ko barin begenmu ya ragu a gaban da’awar da take yi na cewa ita ce tushen duk abin da ke da kyau—lakabi da Ubangiji ya tanadar wa kansa, kuma gaskiya ce da ke ceto da gamsar da waɗanda suka san Shi gaba ɗaya (Nah. 1:7).

Wannan labarin wani ɓangare ne na Kowane Littafi na Littafi Mai Tsarki: Abubuwa 3 da za a yi