Mene Ne Littafi Mai Tsarki Ya Ce Game Da Auren Mata Fiye Da Guda Ɗaya?

Akwai wasu al’adu da ayyuka a cikin Tsohon Alkawari waɗanda masu sukar dabi’ar Littafi Mai Tsarki suke nunawa akai-akai. Ɗaya daga cikinsu shi ne auren mata fiye da guda ɗaya. Gaskiya ne cewa an yi auren mata fiye da guda ɗaya a lokacin Tsohon Alkawari. Ya fara ne a cikin Farawa 4:19: “Lamek ya auri mata biyu.” Daga baya, Abram ya auri Sarai, amma Sarai “ta ɗauki Hagar Bagidajiya, kuyangarta, ta ba Abram mijinta, ta zama matarsa” (Far. 16:3). Yakubu yana da mata huɗu—mata biyu na ainihi da kuyangi biyu waɗanda suka yi aiki a matsayin mata a madadinsu domin manufar haifar masu yara (Far. 29–30). Duk da haka, yin auren mata fiye da guda ɗaya bai takaita ga lokacin Kakananni kawai ba. Sauran manyan mutane a zamanin Isra’ila sun auri mata fiye da guda ɗaya, har da Dawuda kuma, mafi bayyana, Sulemanu (1 Sarakuna 11:3). Auren mata fiye da guda ɗaya ba baƙon abu ba ne a Gabas ta Tsakiya na dā Duk da haka, ba kowane namiji ne zai iya yin hakan ba, domin yin mata da yawa yana butakar ikon ciyar da babban iyali da zai kasance sakamakon wannan aure; Game da sarakuna, waɗannan aure-aure sau da yawa na siyasa ne, a zahiri suna tabbatar da zaman lafiyar dangantaka tsakanin mulkoki. Yin hakan a Isra’ila ya nuna irin abin da ake yi a yawancin duniyar dā.

Waɗannan hujjoji sun tada tambayoyi da yawa. Na farko, shin Tsohon Alkawari ya yarda da auren mata fiye da guda ɗaya? Yayin da maza daban-daban da aka ambata a cikin Tsohon Alkawari suka yi auren mata fiye da guda ɗaya, auren mata fiye da guda ɗaya bai zama abin da aka saba yi ba ga Isra’ilawa na dā, ko kuma a duniyar dā gaba ɗaya. Yawancin maza ba za su iya biyan kuɗin ba. Misali, yana iya kasancewa ɗayan mai fansa da aka ambata a cikin Ruth 4 shawararsa ta samu tasiri ne daga nauyin da auren Ruth zai ɗora a kan albarkatunsa (hanya ɗaya da za a iya fahimtar Ruth 4:6). Auren mata fiye da guda ɗaya al’ada ce da aka keɓe ga abin da za mu iya kira “kashi ɗaya cikin ɗari.” Yayin da Tsohon Alkawari ya ambaci waɗannan misalan auren mata fiye da guda ɗaya, bai taɓa nuna amincewa da wannan al’ada ba.

Na biyu, shin akwai wasu dokoki ko ƙa’idodi da aka bayar a cikin Littafi Mai Tsarki waɗanda suke magana game da kuskuren yin auren mata fiye da guda ɗaya? Na farko, misali na farko na auren mata fiye da guda ɗaya a cikin Tsohon Alkawari, Lamek ya bayyana ne a cikin zuriyar Kayinu kuma, idan aka yi la’akari da waƙar tashin hankali ta Lamek ba a danganta shi da wani mai kyakkyawan hali ba. Na biyu, halittar Hauwa’u ga Adamu ta kafa ƙa’idar mace ɗaya ga namiji ɗaya a matsayin kyakkyawan tsarin aure. Wannan ita ce ƙa’idar da Yesu ya yi amfani da ita sa’ad da aka fuskance shi da tambayar kashen aure (Mat. 19:3–6). Na uku, dukkan misalan auren mata fiye da guda ɗaya a cikin Tsohon Alkawari suna nuna rigingimu masu yawa a cikin auren. Muna ganin hakan a cikin Farawa 29–30 tare da gasa tsakanin Laya da Rahila don neman soyayyar Yakubu. Shigar da Bilha da Zilfa don haifar wa Yakubu ƙarin yara ya ci gaba da rikici tsakanin Rahila da Laya. Na huɗu, a cikin auren Elkanah (1 Sam. 1), ana kiran Feninna a matsayin kishiyar Hannatu (1 Sam. 1:6). Kalmar da aka fassara “kishiya” ta fito ne daga tushen aikatau mai ma’anar “yin aiki a matsayin abokin gaba.” A ƙarshe, Littafin Firistoci 18:18 ya ce, “Kada ka auri mace domin ta zama kishiyar ‘yar’uwarta, kana tona tsiraicinta sa’ad da ‘yar’uwarta take raye.” A zahiri, wannan yana nuna cewa mutum ba zai iya yin abin da Yakubu ya yi ba ta wurin auren mace da ‘yar’uwarta. Duk da haka, ana iya amfani da kalmar “’yar’uwa” a matsayin misali ga wata mace wadda ba lallai ba ne suke da dangantaka ta jini.

Sa’ad da muka zo Sabon Alkawari, zato na asali a ko’ina shi ne cewa aure ya kasance na mace ɗaya ne da miji ɗaya. A cikin bayanin Bulus game da aure a cikin 1 Korantiyawa 7, an ɗauka cewa auren mace ɗaya ne. Dokokin shugabannin ikilisiya a cikin 1 Timoti 3 da Titus 1 sun bayyana sarai cewa dattawa dole ne su zama “mijin mace ɗaya.” Babu wata alama a cikin Sabon Alkawari da ke nuna cewa auren mata fiye da guda ɗaya za a ɗauke shi a matsayin karɓaɓɓe a cikin ikilisiya.

Tambaya ta ƙarshe ita ce, Me ya sa Littafi Mai Tsarki, musamman Tsohon Alkawari, bai haramta auren mata fiye da guda ɗaya sarai ba? Ko kuma, ta wata hanyar, me ya sa Allah ya ƙyale auren mata fiye da guda ɗaya a zamanin Tsohon Alkawari? Daga ƙarshe, ba mu sani ba tabbas. Amma ga alama Allah ya ƙyale wasu zunubai na musamman a tsakanin mutanensa waɗanda suka zama ruwan dare a al’adun da suka kewaye Isra’ila. Haka ma za a iya cewa game da bauta. Duk da haka, gaskiyar cewa Allah bai halaka Yakubu, ko Dawuda, ko Sulemanu nan take ba saboda aurensu na mata fiye da guda ɗaya, ba hujja ba ce ta bin sawunsu. Ka’idodin auren mace ɗaya a bayyane suke, ko da a cikin Tsohon Alkawari. Amma ya kamata hakan ya sa mu tambayi kanmu, Waɗanne zunubai ne da suka zama ruwan dare a zamaninmu muke ƙyale su a cikin ikilisiya? Waɗanne zunubai ne Allah yake yin haƙuri da su a cikin rayuwarmu? Bari mu yi watsi da su da wuri maimakon jinkiri.

An fara wallafa wannan talifi ne a shafin Blog na Ministirin Ligonier. [Blog ɗin Ministirin Ligonier]