Wane Ne Ibrahim?

05/11/2026

Biye da Kalubalen Zama Uwa da Alheri

12/11/2026

Wane Ne Ibrahim?

05/11/2026

Biye da Kalubalen Zama Uwa da Alheri

12/11/2026

Ta Yaya Zan Iya Yin Magana da Hikima?

Idan kai Kirista ne, ya kamata ka so ka zama gwani wajen sadarwa—ba domin burge mutane ba, amma domin kalmominka suna kama da talanti a cikin misalin Yesu (Mat. 25:14–40). Dole ne ka yi amfani da su domin ka samu riba ga Allah wanda ya yi magana da kai. Maganarka ya kamata ta kasance kamar kibau da suka cim ma buri, ba waɗanda suka faɗi a ƙasa a banza ba (1 Sam. 3:19). Karin Magana 15:23, yayin da yake yabon “magana a kan kari,” zai iya taimakawa.

Littafin Karin Magana yana kula da “ingatacciyar magana wadda ba za a iya kushe ta ba” (duba Titus 2:8). Kalmomi kamar su magana, harshe, baki, da zantuttuka suna yawan fitowa a cikin Karin Magana fiye da sauran littattafan Littafi Mai Tsarki. A cikin Karin Magana 15, marubucin ya yaba wa amsoshi masu alheri, hikima, horo, da ilimi. Yana yaba wa wanda ya “yi tunani yadda zai ba da amsa” (K. Mag. 15:28). Yin “tunani” yana nufin yin bimbini, da tsarawa, da ƙulla shawara (Zab. 1:2; 2:1; K. Mag. 24:2). Kada muminai su taɓa yin magana ba tare da lura ba. Yin hakan kusan yana tabbatar da cewa maganganunmu za su komo mana a banza duk da kyakkyawar manufarmu (duba Isha. 55:11). Amma don me za mu ɓatar da maganganunmu alhali Allah ya ba su ikon bayar da rai (K. Mag. 18:21)?

Domin a fahimci ma’anar “magana a kan lokacinta,” zai taimaka a san cewa baitocin Ibraniyanci yawanci ana gina su ne ta hanyar jera layuka masu ma’ana iri ɗaya. Layin farko na baiti sau da yawa yana bayyana ma’anar waɗanda ke biye da shi. Karin Magana 15:23 ya fara kamar haka: “Mutum yana da farin ciki ta wurin amsar bakinsa.” A cikin Nassi, “amsa” sau da yawa ta fi zama kawai mayar da martani ga tambaya. Jawabi ne dacecce, kuma daidai, kamar bayar da mafita ɗaya tilas ga matsalar lissafi—kuskuren amsoshi ba su da amfani. Domin wannan dalili, Elihu ya yi fushi da abokan Ayuba “domin ba su sami amsa ba” ga matsalarsa, ko da yake sun yi maganganu da yawa (Ayuba 32:3). Saboda haka, ” “kalmar da ta zo a lokacin” da ya dace tana kama da amsar da ta dace ita kadai ga wata matsala mai wuyar warwarewa, ko kuma mabudi daya tak wanda zai iya bude kwado. Sashe na biyu na ayar yana kara da batun yin abu a lokacin da ya dace. Furucin Sulemanu idan aka fassara shi kai tsaye, yana nufin “kalma a lokacin da ya dace da ita” Kalma mai kyawun faɗa ita ce amintacciyar amsa da aka bayar a lokacin da ya dace. Domin yin sadarwa ta wannan hanya, dole ne ka yi aƙalla abubuwa uku.

1. Ka yi magana kawai sa’ad da kai da mai sauraronka kuke shirye.

    Sa’ad da ba ka san abin da za ka faɗa ba, ƴan kalmomi ko rashin magana ma sun fi faɗin kalmomin da ba su dace ba (K. Mag. 10:10). Sa’ad da ka san ainihin abin da kake son faɗa amma zuciyarka ba ta da kyau, ka yi hankali. Idan ka yi magana cikin fushi, kalmominka suna zama kamar kakkarfan ruwan da ake fitarwa daga bututun kashe gobara ba kamar yayyafi mai sauƙi na ruwan bazara mai ba da rai ba.

    Zai kuma iya kasancewa mai sauraronka ba a shirye yake ba. Yesu ya gaya wa almajiransa, “Ina da sauran abubuwa da yawa da zan gaya muku, amma ba za ku iya ɗaukar su ba yanzu” (Yohanna 16:12). Sai daga baya ne suka iya jin “dukan gaskiya” (Yohanna 16:13). Mai yiwuwa ba za ka jira na tsawon lokaci ba, amma babu amfanin shuka iri sa’ad da ƙasa ba ta shirya ba (duba 1 Sam. 25:37).

    2. Yi amfani da kalmomin da suka dace a lokacin da ya dace.

      Ka yi tunanin idan annabi Natan bai gaya wa Dauda ba: “Kai ne mutumin” (2 Sam. 12:7). Natan ya taimaki Dauda ya gane muguntar da ke cikin zalunci; “fushinsa ya ruru ƙwarai,” amma har yanzu ba a kan zunubinsa ba. Godiya ta tabbata ga Allah, Natan ya faɗi gaskiya mai wahala a daidai lokacin da ya dace (2 Sam. 12:1–15).

      Shin wani minista ko aboki ya taɓa maka wata magana daga wurin Allah wadda ta zo daidai da abin da kake bukata: ko dai fahimta,, ƙarfafawa, ko gyara? Kai ba Allah ba ne. Amma kana koyi da Shi sa’ad da ka zaɓi kalmomin da suka dace da lokacin ta hanyar addu’a. Ga mai shakka, za ka iya faɗin kalmomin jin ƙai. Ga wanda yake gudu zuwa jahannama, kalmominka za su kasance da ƙarfi (Yahuda 22–23). Kyakkyawan azancin magana yana kama da akwatin kayan aiki cikakke; yi amfani da kayan aikin da ya fi dacewa don cimma kyakkyawan ƙarshe, kuma, kamar maƙeri, ka buga ƙarfe sa’ad da yake da zafi.

      3. Dogara ga Ruhu kuma ka yi amfani da kalmominsa.

        Ka yi hankali kada ka bar bangaskiyar mai sauraronka ta “dogara ga hikimar mutane, sai dai ga ikon Allah” (1 Kor. 2:4–5). Martin Luther ya rubuta: “Maganar ɗan’uwa, wadda aka faɗa daga Littafi Mai Tsarki a lokacin bukata, tana da wani nauyi mai girma da ba za a iya misaltawa ba. Ruhu Mai Tsarki yana tare da ita, kuma ta wurinta yana motsa zukatan mutane, yana ba su karfi da kuzari gwargwadon yanayin da suke ciki” Idan Ruhu Mai Tsarki yana cikinka, kuma kana ciyar da kanka da Maganar Allah, kana iya cewa,

        Ubangiji Allah ya ba ni
        harshen waɗanda aka koyar,
        domin in san yadda zan karfafa da magana
        wanda ya gaji. (Isha. 50:4)

        Matthew Henry ya rubuta cewa magana mai tasiri “ita ce wadda ta dace da yanayi, a lokaci da kuma wurin da ya kamata,” kuma ya kamata mu himmatu ga “koyarwa, shawara, ko ta’aziyya, da aka bayar a lokacin da ya dace, kuma cikin kalmomi masu kyau, waɗanda suka dace da yanayin mutumin da ake yi wa magana kuma suka dace da halin mutumin da yake magana.” Wannan babban aiki ne! Amma ga mutanen da suke fuskantar wahalar sanin abin da za su faɗa, Allah ya samar da wata kyakkyawar addu’a:

        Bari maganganun bakina da tunanin zuciyata
        su zama abin karɓa a gare ka,
        Ya Ubangiji, mafakata da Mai Fansata. (Zab. 19:14)

        Yayin da kuke dogara ga Allah don taimako, za ku iya cewa,

        Zan faɗi abubuwa masu daraja,
        kuma daga bakina abin da yake daidai zai fito. (K. Mag. 8:6)


        An wallafa wannan makala ne da fari a Ministirin Ligonier Blog. [Blog ɗin Ministirin Ligonier]

        William Boekestein

        William Boekestein

        Rev. William Boekestein fasto ne na ikklisiyar Immanuel Fellowship da ke Kalamazoo, Mich. Shi ne marubucin ko kuma marubucin littattafai da yawa, ciki har da Dalilin da Ya Sa Almasihu Ya Zo, Ɗaukakar Alheri, Girmamawa da Jin Daɗin Allah, da Neman Sana'ata: Jagora ga Matasa Masu Neman Kira.