Abubuwa 3 Da Ya Kamata Ku Sani Game da Ayuba

1. Littafin Ayuba tsohon littafi ne da yake magana akan wani shugaban iyali wanda ba Bayahude ba. 

Littafin Ayuba an sanya shi a cikin littafin Tsohon Alkawari tsakanin Esther da Zabura. Wannan matsayi wani lokacin yana haifar da yanke shawara mara kyau game da wanene Ayuba da lokacin da ya rayu.

Da farko, yawancin masana sun yarda cewa Ayuba ba Ba’isra’ile ba ne. Wannan ƙarshe ya samo asali ne daga gaskiyar cewa ya zauna a ƙasar Uz maimakon ƙasar Kan’ana (Ayuba 1:1). Wataƙila Ayuba ya rayu a ƙasar Edom, kamar yadda Makoki suka haɗa Edom da Uz (Mak. 4:21). Duk da cewa Ayuba ba Ba’isra’ile ba ne, babu shakka ya bauta wa Allahn Isra’ila. Rayuwar Ayuba a wajen Isra’ila na iya zama kamar nuna gaskiyar cewa hikimar littafin Ayuba, kamar Karin Magana, tana da alaƙa da al’amura na duniya baki ɗaya, tana magana ne game da batutuwa (kamar wahala) waɗanda dukkan mutane ke fama da su.

Wani kuskuren fahimta na biyu ya shafi jadawalin abubuwan da suka faru a Ayuba, wanda bai yi daidai da lokacin abubuwan da suka faru a littafin Esther ba (486-485 BC). Maimakon haka, abubuwan da suka faru sun fi dacewa da lokacin Ibrahim da zamanin ubanni (kimanin 2100-1800 BC). A gaskiya ma, masana da yawa sun yi imanin cewa littafin Ayuba ya zo kafin alkawarin Allah ga Ibrahim. Akwai dalilai da yawa da suka goyi bayan hujjar cewa Ayuba ya rayu a zamanin kakanni Na farko, sunayen Allah da aka yi amfani da su a littafin Ayuba sun yi kama da waɗanda aka yi amfani da su a cikin littattafan da suka fito daga zamanin kakanni na biyu, bayanin dukiyar Ayuba (watau, adadin shanu, bayi, ƙarfe masu daraja) suma sun yi daidai da lokacin kakanni. Na uku, rayuwar Ayuba ta shekaru 140 (Ayuba 42:16) ta yi daidai da rayuwar kakanni. Na huɗu, kuma mafi gamsarwa, Ayuba yana aiki a matsayin firist ga iyalinsa, yana nuna cewa ba a kafa firist na Lawiyawa ba tukuna (Ayuba 1:5).

2. Littafin Ayuba yana koya mana cewa Allah yana barin mutane masu adalci su sha wahala bisa ga nufinsa na hikima.

Sau da yawa, mutane suna tunanin cewa littafin Ayuba yana bayanin asirin wahalar ɗan adam; ba haka yake ba. Duk da haka, yana bayyana mana dalilin da yasa Ayuba ya sha wahala (ko da yake ba a taɓa sanar da Ayuba da kansa dalilin ba). Ayuba ya sha wahala saboda Shaiɗan ya yi jayayya cewa dalilin da ya sa Ayuba ya bauta wa Allah shine saboda Allah ya albarkaci Ayuba. Idan Allah ya cire waɗannan albarkar, Shaiɗan ya annabta cewa Ayuba zai la’anci sunan Allah (Ayuba 1:9-11). Allah, cikin cikakken ikonsa ya kyale Shaida ya gwada ra’ayinsa, amma aka tabbatar Shaidan ya yi kuskure, haka kwa ya tabbatar da gaskiyar Allah da Ayuba An tabbatar da Allah a matsayin wanda ya cancanci bauta kawai saboda wanene Shi, kuma an tabbatar da Ayuba a matsayin mutumin kirki.

Amma darussan labarin Ayuba bai kamata su takaita ga wani tsohon mutum ɗaya da ke zaune a ƙasar Uz ba. Wannan labarin dangantakar da ke tsakanin ikon Allah, wahalar ɗan adam, da adalci na mutum yana magana ne game da manyan batutuwa na duniya da suka shafi yanayin ɗan adam kuma yana ba da gyara ga mummunan tauhidi. Labarin Ayuba yana yin haka ta hanyar kafa ƙa’idar cewa wahala ba koyaushe take da alaƙa da zunubi ba. Ayuba yana koya mana cewa mutane masu adalci suma za su sha wahala a cikin duniyar da ta faɗi. Kamar yadda Ayuba 1:1 ya bayyana mana, Ayuba mutum ne mai adalci, marar laifi, kuma mai adalci. Duk da haka, kamar yadda sauran littafin suka bayyana mana, ya sha wahala sosai.

Ta hanyar kafa mana misalin mutumin kirki wanda ke shan wahala, littafin Ayuba yana ba mu gyara mai taimako ga abin da wani lokaci ake kira “tauhidin sakamako” Tauhidin ramuwa ya tabbatar da cewa mutane suna shan wahala sakamakon ayyukansu marasa adalci kuma ana ba su lada saboda ayyukansu na adalci. Abokan Ayuba sun rungumi wannan tauhidin da ba daidai ba, kuma mu masu bi na zamani za a iya jarabtar mu yi haka. Abin godiya, littafin Ayuba ya bayyana ƙarya a cikin irin wannan tunani ta hanyar tunatar da mu cewa Allah yana barin mutane masu adalci su sha wahala don kyawawan manufofinsa, ko da lokacin da ba a bayyana cikakkun bayanai game da waɗannan manufofin ga waɗanda suka jimre irin wannan wahala ba.

3. Ayuba yana nuna alamar aikin fansa na Yesu Almasihu.

Hanya ɗaya da littafin Ayuba ya nuna mana aikin Yesu Kiristi ita ce ta hanyar sha’awar Ayuba ga wani ya shiga tsakaninsa da Allah. Yayin da labarin ke bayyana, Ayuba ya fara yi wa Allah tambayoyi, kuma a wani lokaci, ya fusata, yana ihu don neman mai shiga tsakani ya wakilce shi a gaban Allah (Ayuba 9:32-35). Tabbas, Sabon Alkawari ya bayyana mana cewa Allah ya tanada irin wannan mai shiga tsakani a cikin Yesu Kiristi (1 Tim. 2:5-6).

Amma babbar hanyar da littafin Ayuba ya nuna aikin fansa na Kristi ita ce ta koya mana cewa mutum mai adalci zai iya fuskantar babban wahala don cimma manufofin hikima na Allah. Kamar yadda muka gani, an bar Ayuba mai adalci ya sha wahala domin ya kuɓutar da Allah da Ayuba. Tabbas, Yesu, wanda yake cikakken adalci a kowace hanya, an ba shi damar shan fushin Allah don ya cika manufofin hikima na shirin fansa na Allah da kuma tabbatar da ceton mutanensa. Labarin Ayuba yana nuna labarin giciye, kuma yana cikin labarin giciye ne muke.

Wannan rubutu yana cikin tarin Kowane Littafi na Littafi Mai Tsarki: Abubuwa 3 da ya kamata a Sani